| جنس | آلیاژ | برند | ضخامت | حالت | واحد | تاریخ بروزرسانی | قیمت (تومان) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| فنر | CK75 | هند | 0.2 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 0.3 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 0.4 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 0.5 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 0.5 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 0.6 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 0.6 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 0.7 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 0.7 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 0.8 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 0.8 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 0.9 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 0.9 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 1 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 1 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 1.2 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 2 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 2 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 3 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | کره | 3 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK75 | هند | 4 | شیت | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK76 | کره | 4 | رول | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK77 | کره | 5 | شیت | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK78 | کره | 6 | شیت | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK80 | کره | 8 | شیت | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK82 | کره | 10 | شیت | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK83 | کره | 15 | شیت | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
| فنر | CK84 | کره | 20 | شیت | کیلوگرم | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ | تماس بگیرید |
در دنیای صنعت فولاد، انتخاب آلیاژ مناسب برای هر کاربرد خاص، تفاوت میان موفقیت و شکست یک پروژه را رقم میزند. در میان دهها گرید فولادی موجود در بازار، ورق گرم CK75 جایگاه ویژهای دارد. این فولاد کربنی با کربن بالا، بهدلیل ترکیب منحصربهفرد سختی، استحکام و قابلیت عملیات حرارتی، یکی از پرکاربردترین گریدها در صنایع مختلف از خودروسازی گرفته تا ساخت فنر و ابزارآلات به شمار میرود.
اگر بهدنبال اطلاعات دقیق و کاربردی درباره خرید ورق گرم CK75، آگاهی از قیمت ورق گرم CK75 و شناخت کامل ویژگیهای فنی این محصول هستید، این مقاله جامع تمام آنچه نیاز دارید را در اختیارتان قرار میدهد. از ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی گرفته تا نکات خرید، مقایسه با گریدهای مشابه و راهنمای انتخاب تأمینکننده معتبر، همهچیز را پوشش دادهایم.
فولاد CK75 یک فولاد کربنی غیرآلیاژی با کربن بالا است که مطابق استاندارد آلمانی DIN (شماره مواد 1.1248) طبقهبندی میشود. حرف «C» در نامگذاری این فولاد به معنای «Carbon» (کربن) و حرف «K» مخفف «Kohlenstoff» (واژه آلمانی کربن) است. عدد 75 نیز بیانگر میانگین درصد کربن ضربشده در صد است؛ بهعبارتدیگر، این فولاد حاوی تقریباً 0.75 درصد کربن میباشد.
در طبقهبندی فولادها، CK75 در دسته فولادهای کربنی بالا (High Carbon Steel) قرار میگیرد. فولادهایی که بیش از 0.60 درصد کربن دارند، در این گروه جای میگیرند. ویژگی بارز این دسته، سختی و استحکام کششی بسیار بالا در مقابل انعطافپذیری و قابلیت جوشکاری محدودتر است.
یکی از سؤالات رایج خریداران، تفاوت ورق گرم و ورق سرد CK75 است:
در این مقاله، تمرکز اصلی بر ورق گرم CK75 خواهد بود.
فولاد CK75 در استانداردهای مختلف بینالمللی معادلهایی دارد. شناخت این معادلها هنگام خرید و سفارشگذاری بسیار کاربردی است:
| استاندارد | نامگذاری | شماره مواد |
|---|---|---|
| DIN (آلمان) | CK75 / C75 | 1.1248 / 1.0605 |
| EN (اروپا) | C75S / C75E | 1.1248 |
| AISI/SAE (آمریکا) | 1075 | – |
| JIS (ژاپن) | S75C | – |
| GOST (روسیه) | 75 | – |
| GB (چین) | 75 | – |
| BS (بریتانیا) | 080A72 | – |
این جدول نشان میدهد که اگر در مستندات فنی یک پروژه بینالمللی، عبارت AISI 1075 یا S75C دیدید، در واقع با همان فولاد CK75 سروکار دارید.
ترکیب شیمیایی، مهمترین عامل تعیینکننده خواص مکانیکی و رفتار فولاد در فرآیندهای مختلف ساخت و تولید است. شناخت دقیق عناصر تشکیلدهنده ورق گرم CK75 به مهندسان و خریداران کمک میکند تا تصمیمات بهتری در انتخاب مواد اتخاذ کنند.
| عنصر شیمیایی | نماد | حداقل (%) | حداکثر (%) | نقش در آلیاژ |
|---|---|---|---|---|
| کربن | C | 0.70 | 0.80 | افزایش سختی و استحکام |
| سیلیسیم | Si | 0.15 | 0.35 | بهبود استحکام و مقاومت اکسیداسیون |
| منگنز | Mn | 0.60 | 0.90 | افزایش استحکام و بهبود سختیپذیری |
| فسفر | P | – | 0.025 | ناخالصی (باید حداقل باشد) |
| گوگرد | S | – | 0.025 | ناخالصی (باید حداقل باشد) |
| کروم | Cr | – | 0.40 | بهبود مقاومت سایشی (ناچیز) |
| نیکل | Ni | – | 0.40 | – |
| آهن | Fe | تعادل | تعادل | عنصر پایه |
کربن (0.70 – 0.80%): قلب اصلی خواص این فولاد، میزان کربن آن است. کربن بالا باعث میشود CK75 پس از عملیات حرارتی (کوئنچ و تمپر) بتواند سختی بسیار بالایی (تا حدود 62 HRC) کسب کند. البته همین کربن بالا، جوشکاری را دشوار و شکنندگی را بیشتر میکند.
منگنز (0.60 – 0.90%): منگنز نقش مهمی در بهبود سختیپذیری (Hardenability) دارد. این عنصر به فولاد کمک میکند تا در مقاطع ضخیمتر هم بتواند سختی یکنواختتری پس از عملیات حرارتی بدست آورد. همچنین اثر مضر گوگرد را تا حدی خنثی میکند.
سیلیسیم (0.15 – 0.35%): سیلیسیم استحکام ماتریس فریتی را افزایش داده و مقاومت در برابر اکسیداسیون را بهبود میبخشد. در فولادهای فنری، حضور سیلیسیم بسیار حائز اهمیت است.
فسفر و گوگرد: این دو عنصر ناخالصی محسوب شده و حداکثر مقدار مجاز آنها در CK75 بسیار پایین (0.025%) تعیین شده است. حرف «K» در نام CK75 دقیقاً به همین محدودیت اشاره دارد و نشاندهنده کنترل دقیقتر ناخالصیها نسبت به گرید C75 معمولی است.
نکته تخصصی: تفاوت بین C75 و CK75 دقیقاً در میزان فسفر و گوگرد نهفته است. در CK75 حداکثر فسفر و گوگرد هر کدام 0.025% است، در حالی که در C75 معمولی این مقادیر میتواند تا 0.045% برسد. همین تفاوت ظاهراً کوچک، تأثیر قابلتوجهی بر خواص مکانیکی و یکنواختی رفتار فولاد دارد.
خواص مکانیکی ورق گرم CK75 بسته به شرایط عملیات حرارتی و فرآیند تولید متفاوت است. در زیر، خواص مکانیکی این فولاد در حالتهای مختلف ارائه شده است.
| ویژگی | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| استحکام کششی نهایی (UTS) | 750 – 1050 | MPa |
| تنش تسلیم (Yield Strength) | ≥ 420 | MPa |
| ازدیاد طول نسبی (Elongation) | ≥ 8 | % |
| سختی برینل | 220 – 300 | HB |
| مدول الاستیسیته (یانگ) | 210 | GPa |
| چگالی | 7.85 | g/cm³ |
| ویژگی | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| استحکام کششی نهایی (UTS) | 1100 – 1600 | MPa |
| تنش تسلیم (Yield Strength) | 800 – 1350 | MPa |
| ازدیاد طول نسبی (Elongation) | 5 – 12 | % |
| سختی راکول | 58 – 62 | HRC |
| ویژگی | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| چگالی | 7.85 | g/cm³ |
| ضریب هدایت حرارتی | 48 | W/(m·K) |
| ضریب انبساط حرارتی (20-200°C) | 11.5 × 10⁻⁶ | 1/K |
| ظرفیت گرمایی ویژه | 490 | J/(kg·K) |
| مقاومت الکتریکی | 0.20 | µΩ·m |
| دمای ذوب | 1410 – 1460 | °C |
نکته مهمی که خریداران و مهندسان باید به آن توجه کنند، تفاوت چشمگیر خواص مکانیکی ورق گرم CK75 در حالت نورد شده و پس از عملیات حرارتی است. استحکام کششی این فولاد پس از عملیات حرارتی مناسب میتواند تقریباً دو برابر حالت نورد شده برسد. این ویژگی، CK75 را به گزینهای ایدهآل برای قطعاتی تبدیل میکند که نیاز به سختی و استحکام بسیار بالا دارند.
البته باید توجه داشت که افزایش سختی با کاهش انعطافپذیری همراه است. ازدیاد طول نسبی از حدود 8 درصد در حالت نورد گرم، به 5 تا 12 درصد (بسته به دمای تمپر) پس از عملیات حرارتی تغییر میکند.
درک فرآیند تولید به خریداران کمک میکند تا ویژگیهای محصول نهایی را بهتر بشناسند و انتخاب آگاهانهتری داشته باشند.
تولید ورق گرم CK75 شامل مراحل زیر است:
مرحله اول – ذوب و ریختهگری:
فولاد CK75 معمولاً در کورههای قوس الکتریکی (EAF) یا کنورتور اکسیژنی (BOF) ذوب میشود. ترکیب شیمیایی مذاب با دقت کنترل شده و سپس بهصورت تختال (Slab) ریختهگری مداوم (Continuous Casting) انجام میگیرد.
مرحله دوم – گرمایش مجدد:
تختالها در کورههای پیشگرم (Reheating Furnace) تا دمای حدود ۱۱۰۰ تا ۱۲۵۰ درجه سانتیگراد حرارت داده میشوند. یکنواختی دمایی در سراسر تختال بسیار مهم است.
مرحله سوم – نورد گرم:
تختال گرمشده از میان مجموعهای از غلتکها (نورد پیشنهایی و نهایی) عبور داده میشود. در هر مرحله، ضخامت کاهش یافته و طول افزایش مییابد. دمای پایان نورد (Finishing Temperature) معمولاً بین ۸۲۰ تا ۹۰۰ درجه سانتیگراد است.
مرحله چهارم – خنککاری:
ورقهای نورد شده بر روی میز خنککاری (Cooling Table) قرار گرفته و بهصورت کنترلشده خنک میشوند. سرعت خنککاری تأثیر مستقیم بر ریزساختار و خواص مکانیکی نهایی دارد.
مرحله پنجم – کلافپیچی:
ورق گرم پس از رسیدن به دمای حدود ۵۵۰ تا ۶۵۰ درجه سانتیگراد، بهصورت کلاف (Coil) پیچیده میشود. دمای کلافپیچی (Coiling Temperature) برای CK75 بسیار مهم است و بر سختی و ریزساختار نهایی تأثیر مستقیم دارد.
بسیاری از ورقهای گرم CK75 پس از نورد، تحت عملیات آنیل کروی قرار میگیرند. در این فرآیند، ورق به مدت چند ساعت در دمای حدود ۶۸۰ تا ۷۲۰ درجه سانتیگراد نگهداشته شده و سپس بهآرامی خنک میشود.
هدف از آنیل کروی:
سختی ورق گرم CK75 پس از آنیل کروی به حدود 180 تا 210 HB کاهش مییابد.
ورق گرم CK75 توسط تولیدکنندگان مختلفی در سطح جهان عرضه میشود:
در بازار ایران، بخش قابلتوجهی از ورق گرم CK75 از مبادی اروپایی، چینی و کرهای وارد میشود. شرکتهایی مانند آهن نوا با تجربه در تأمین و توزیع محصولات فولادی تخصصی، نقش مهمی در دسترسی بازار داخلی به این محصول دارند و میتوانند اطلاعات دقیقی درباره مبدأ تولید و گواهینامههای کیفیت ارائه دهند.
ورق گرم CK75 در ابعاد و ضخامتهای مختلفی تولید و عرضه میشود. جدول زیر محدودههای رایج را نشان میدهد:
| مشخصه | محدوده رایج | توضیحات |
|---|---|---|
| ضخامت | 1.5 تا 16 میلیمتر | رایجترین: 2 تا 8 میلیمتر |
| عرض | 1000 تا 2000 میلیمتر | رایجترین: 1000 و 1250 میلیمتر |
| طول (ورق شیت) | 2000 تا 6000 میلیمتر | بسته به سفارش |
| وزن کلاف | 5 تا 25 تن | بسته به ابعاد |
| قطر داخلی کلاف | 508 یا 610 میلیمتر | استاندارد صنعتی |
یکی از مهمترین اطلاعات برای محاسبه هزینه و حملونقل، وزن ورق است. جدول زیر وزن تقریبی ورق گرم CK75 را برای ابعاد رایج نشان میدهد:
| ضخامت (mm) | عرض (mm) | طول (mm) | وزن تقریبی هر شیت (kg) | وزن هر متر مربع (kg/m²) |
|---|---|---|---|---|
| 2 | 1000 | 2000 | 31.4 | 15.7 |
| 3 | 1000 | 2000 | 47.1 | 23.55 |
| 4 | 1250 | 2500 | 98.1 | 31.4 |
| 5 | 1250 | 2500 | 122.7 | 39.25 |
| 6 | 1250 | 6000 | 353.3 | 47.1 |
| 8 | 1500 | 6000 | 565.2 | 62.8 |
| 10 | 1500 | 6000 | 706.5 | 78.5 |
| 12 | 2000 | 6000 | 1130.4 | 94.2 |
| 15 | 2000 | 6000 | 1413.0 | 117.75 |
فرمول محاسبه وزن: وزن (kg) = ضخامت (mm) × عرض (m) × طول (m) × 7.85
ورق گرم CK75 به اشکال مختلف در بازار عرضه میشود:
ورق گرم CK75 بهدلیل ترکیب منحصربهفرد استحکام بالا، سختیپذیری عالی و مقاومت سایشی مطلوب، در طیف گستردهای از صنایع مورد استفاده قرار میگیرد.
یکی از مهمترین حوزههای مصرف ورق گرم CK75، صنعت خودروسازی است. در این صنعت از ورق CK75 برای تولید قطعات زیر استفاده میشود:
CK75 یکی از محبوبترین گریدها در صنعت فنرسازی است:
مقاومت خستگی بالای CK75 پس از عملیات حرارتی مناسب، آن را به انتخاب ایدهآل برای فنرهایی تبدیل میکند که میلیونها سیکل بارگذاری متناوب را تجربه میکنند.
ورق گرم CK75 در تولید تجهیزات کشاورزی نیز نقش مهمی دارد:
اگرچه استفاده مستقیم ورق گرم CK75 در سازههای ساختمانی رایج نیست (بهدلیل محدودیت جوشکاری)، اما در برخی کاربردهای خاص مورد استفاده قرار میگیرد:
در برخی کاربردهای تخصصیتر، ورق گرم CK75 بهعنوان ماده اولیه برای تولید محصولات با ارزش افزوده بالا استفاده میشود:
اگر قصد خرید ورق گرم CK75 برای هر یک از این کاربردها را دارید، مشاوره با کارشناسان متخصص میتواند در انتخاب مشخصات مناسب (ضخامت، وضعیت عملیات حرارتی، تلرانس ابعادی) بسیار مفید باشد. تیم فنی آهن نوا آمادگی ارائه مشاوره رایگان در این زمینه را دارد.
هر فولادی نقاط قوت و محدودیتهای خاص خود را دارد. شناخت دقیق این موارد برای انتخاب صحیح بسیار ضروری است.
✅ استحکام کششی بسیار بالا: با عملیات حرارتی مناسب، استحکام کششی تا 1600 مگاپاسکال قابل دستیابی است.
✅ سختیپذیری عالی: قابلیت رسیدن به سختی 58 تا 62 HRC پس از کوئنچ.
✅ مقاومت سایشی بالا: بهدلیل سختی بالا، در برابر سایش عملکرد بسیار خوبی دارد.
✅ مقاومت خستگی مطلوب: مناسب برای قطعاتی که تحت بارهای متناوب و تکراری هستند.
✅ قیمت مقرونبهصرفه: در مقایسه با فولادهای آلیاژی با خواص مشابه، قیمت پایینتری دارد.
✅ قابلیت عملیات حرارتی متنوع: امکان آنیل، نرماله، کوئنچ و تمپر با نتایج قابل پیشبینی.
✅ تنوع ابعادی: در ضخامتها و عرضهای مختلف موجود است.
✅ استاندارد جهانی: معادلهای متعدد در استانداردهای مختلف، امکان جایگزینی و تأمین آسان.
❌ قابلیت جوشکاری محدود: بهدلیل کربن بالا (0.75%)، جوشکاری این فولاد بسیار دشوار است و نیاز به پیشگرم و پسگرم دقیق دارد. معادل کربن (CE) بالای این فولاد، خطر ترک سرد را افزایش میدهد.
❌ شکنندگی نسبی: بهویژه در حالت سختشده، ورق CK75 میتواند شکننده باشد و مقاومت ضربهای پایینی داشته باشد.
❌ حساسیت به خوردگی: فاقد عناصر آلیاژی مقاوم در برابر خوردگی (مانند کروم، نیکل) است و در محیطهای مرطوب و خورنده، بهسرعت زنگ میزند.
❌ شکلپذیری محدود: در مقایسه با فولادهای کمکربن، قابلیت خمکاری و شکلدهی کمتری دارد. احتمال ترک خوردن در خمهای تند بیشتر است.
❌ نیاز به عملیات حرارتی تخصصی: برای رسیدن به خواص مطلوب، نیاز به تجهیزات و دانش فنی عملیات حرارتی وجود دارد.
❌ سطح ورق گرم: سطح ورق گرم معمولاً پوسته اکسیدی دارد و برای کاربردهایی که سطح صاف مورد نیاز است، باید اسیدشویی یا سندبلاست شود.
| جنبه | وضعیت | امتیاز (از ۵) |
|---|---|---|
| استحکام کششی | عالی | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| سختی | عالی | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| مقاومت سایشی | بسیار خوب | ⭐⭐⭐⭐ |
| مقاومت خستگی | بسیار خوب | ⭐⭐⭐⭐ |
| قابلیت جوشکاری | ضعیف | ⭐ |
| شکلپذیری | متوسط | ⭐⭐ |
| مقاومت خوردگی | ضعیف | ⭐ |
| ماشینکاریپذیری | متوسط | ⭐⭐⭐ |
| قیمت | مقرونبهصرفه | ⭐⭐⭐⭐ |
عملیات حرارتی، کلید اصلی دستیابی به خواص مکانیکی مطلوب در فولاد CK75 است. بدون عملیات حرارتی مناسب، پتانسیل واقعی این فولاد محقق نخواهد شد.
هشدار مهم: هرگز از فولاد CK75 در حالت کوئنچشده (بدون تمپر) استفاده نکنید. مارتنزیت کوئنچشده بسیار شکننده بوده و ممکن است بدون اخطار قبلی بشکند.
جدول خواص بر حسب دمای تمپر:
| دمای تمپر (°C) | سختی (HRC) | استحکام کششی (MPa) | ازدیاد طول (%) | کاربرد مناسب |
|---|---|---|---|---|
| 180 – 220 | 58 – 62 | 1500 – 1600 | 5 – 7 | تیغهها، ابزار برشی |
| 250 – 300 | 54 – 58 | 1300 – 1500 | 7 – 9 | فنرهای دقیق |
| 350 – 400 | 48 – 54 | 1100 – 1300 | 9 – 11 | فنرهای صنعتی |
| 450 – 500 | 42 – 48 | 900 – 1100 | 11 – 14 | قطعات مقاوم به ضربه |
نکته بسیار مهم: از دمای تمپر ۲۵۰ تا ۳۷۰ درجه سانتیگراد (منطقه شکنندگی تمپر یا Temper Embrittlement) باید با احتیاط استفاده شود. در برخی فولادهای کربنی بالا، تمپر در این محدوده دمایی میتواند منجر به کاهش چقرمگی شود.
برای قطعاتی که فقط سطح آنها نیاز به سختی بالا دارد، عملیات حرارتی القایی گزینه مناسبی است. CK75 بهدلیل کربن بالا، پاسخ بسیار خوبی به سختکاری القایی میدهد و میتوان سختی سطحی تا 60 HRC با حفظ چقرمگی مغز قطعه را بدست آورد.
انتخاب بین گریدهای مختلف فولادی، یکی از مهمترین تصمیمات مهندسی است. در این بخش، ورق گرم CK75 را با گریدهای نزدیک و رقیب مقایسه میکنیم.
| ویژگی | CK67 | CK75 |
|---|---|---|
| کربن (%) | 0.65 – 0.72 | 0.70 – 0.80 |
| استحکام کششی (MPa) | 680 – 980 | 750 – 1050 |
| سختی پس از کوئنچ (HRC) | 56 – 60 | 58 – 62 |
| قابلیت جوشکاری | کمی بهتر | محدودتر |
| شکلپذیری | کمی بهتر | کمتر |
| مقاومت سایشی | خوب | بهتر |
| قیمت | تقریباً مشابه | تقریباً مشابه |
| کاربرد اصلی | فنر، تیغه | فنر، تیغه، ابزار |
نتیجه: CK67 برای کاربردهایی که شکلپذیری بیشتری مورد نیاز است مناسبتر بوده، در حالی که CK75 سختی و مقاومت سایشی بالاتری ارائه میدهد.
| ویژگی | CK75 | CK85 |
|---|---|---|
| کربن (%) | 0.70 – 0.80 | 0.82 – 0.90 |
| استحکام کششی (MPa) | 750 – 1050 | 800 – 1100 |
| سختی پس از کوئنچ (HRC) | 58 – 62 | 60 – 64 |
| قابلیت جوشکاری | محدود | بسیار محدود |
| شکلپذیری | محدود | بسیار محدود |
| مقاومت سایشی | بسیار خوب | عالی |
| خطر ترک در کوئنچ | متوسط | بالا |
| کاربرد اصلی | فنر، تیغه | فنر سنگین، سیم |
نتیجه: CK85 سختی بالاتری ارائه میدهد اما حساسیت بیشتری به ترکخوردن در عملیات حرارتی دارد. CK75 تعادل بهتری بین سختی و چقرمگی برقرار میکند.
| ویژگی | CK75 | 60Si2Mn |
|---|---|---|
| نوع فولاد | کربنی ساده | آلیاژی (سیلیکون-منگنز) |
| کربن (%) | 0.70 – 0.80 | 0.56 – 0.64 |
| سیلیسیم (%) | 0.15 – 0.35 | 1.50 – 2.00 |
| منگنز (%) | 0.60 – 0.90 | 0.60 – 0.90 |
| استحکام خستگی | خوب | بسیار خوب |
| سختیپذیری (عمق سختی) | متوسط | بهتر |
| مقاومت به تنشزدایی حرارتی | متوسط | بهتر |
| قیمت | پایینتر | بالاتر |
| کاربرد | فنرهای سبک و متوسط | فنرهای سنگین و حساس |
نتیجه: برای فنرهای صنعتی سنگین و حساس، 60Si2Mn انتخاب بهتری است. اما برای کاربردهای عمومی فنرسازی و تیغهسازی، CK75 با قیمت پایینتر، عملکرد کاملاً مناسبی ارائه میدهد.
| ویژگی | CK75 | 1.2080 (D3) |
|---|---|---|
| کربن (%) | 0.70 – 0.80 | 2.00 – 2.30 |
| کروم (%) | ≤ 0.40 | 11.00 – 13.00 |
| سختی نهایی (HRC) | 58 – 62 | 58 – 62 |
| مقاومت سایشی | خوب | عالی |
| چقرمگی | بهتر | کمتر |
| قیمت | بسیار پایینتر | بسیار بالاتر |
| کاربرد | تیغه، فنر | قالب، پانچ |
نتیجه: CK75 برای کاربردهایی که نیاز به سختی متوسط تا بالا با هزینه پایین دارند، جایگزین بسیار اقتصادیتری نسبت به فولادهای ابزار آلیاژی است.
| ویژگی | CK45 | CK60 | CK67 | CK75 | CK85 | CK101 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| کربن (%) | 0.42–0.50 | 0.57–0.65 | 0.65–0.72 | 0.70–0.80 | 0.82–0.90 | 0.98–1.05 |
| سختی (HRC) | 50–55 | 55–59 | 56–60 | 58–62 | 60–64 | 62–66 |
| جوشکاری | متوسط | محدود | محدود | بسیار محدود | بسیار محدود | تقریباً ناممکن |
| شکلپذیری | خوب | متوسط | متوسط | محدود | محدود | بسیار محدود |
| قیمت نسبی | پایین | متوسط | متوسط | متوسط | متوسط-بالا | بالا |
قیمت ورق گرم CK75 تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد. آگاهی از این عوامل به خریداران کمک میکند تا در زمان مناسب و با قیمت بهتری خرید کنند.
قیمت مواد اولیه فولاد: نوسانات قیمت سنگآهن، زغالسنگ ککشو و قراضه فولادی، مستقیماً بر قیمت محصولات فولادی تأثیر میگذارد. افزایش قیمت سنگآهن در بازارهای جهانی، معمولاً با تأخیر ۲ تا ۴ هفتهای در قیمت محصولات نهایی منعکس میشود.
عرضه و تقاضای جهانی: تصمیمات تولیدی فولادسازان بزرگ جهان (بهویژه چین که بیش از ۵۰ درصد فولاد جهان را تولید میکند) نقش تعیینکنندهای در قیمتگذاری دارد.
نرخ حملونقل دریایی: هزینه فریت دریایی، بهویژه برای محصولات وارداتی، بخش قابلتوجهی از قیمت نهایی را تشکیل میدهد.
نرخ ارز: برای محصولات وارداتی، نوسانات نرخ ارز (دلار و یورو) تأثیر مستقیم بر قیمت ریالی دارد.
تعرفههای گمرکی: تعرفه واردات ورقهای فولادی تخصصی، بخشی از هزینه نهایی را تشکیل میدهد.
هزینههای حملونقل داخلی: فاصله انبار تأمینکننده تا محل پروژه، هزینه حمل را تعیین میکند.
میزان موجودی بازار: در دورههایی که موجودی بازار کم است، قیمتها افزایش یافته و در دورههای فراوانی، رقابت قیمتی شدت میگیرد.
| عامل | تأثیر بر قیمت | توضیح |
|---|---|---|
| ضخامت | ضخامتهای خاص گرانتر | ضخامتهای بسیار نازک یا بسیار ضخیم، قیمت بالاتری دارند |
| عرض | عرضهای غیراستاندارد گرانتر | عرضهای سفارشی نیاز به برشکاری اضافی دارند |
| وضعیت عملیات حرارتی | آنیلشده گرانتر از نورد شده | آنیل کروی هزینه فرآیندی اضافه میکند |
| حجم سفارش | خرید عمده ارزانتر | اقتصاد مقیاس، تخفیف حجمی |
| مبدأ تولید | اروپایی گرانتر از آسیایی | تفاوت کیفیت و گواهینامهها |
| گواهینامه کیفیت | دارای Mill Certificate گرانتر | هزینه تست و صدور گواهی |
| شکل عرضه | شیت گرانتر از کلاف | هزینه برش و صافکاری |
برای دریافت قیمت روز ورق گرم CK75 و مقایسه عادلانه پیشنهادات مختلف، میتوانید با کارشناسان فروش آهن نوا تماس بگیرید. این مجموعه با ارائه قیمت شفاف و رقابتی، امکان تصمیمگیری آگاهانه را برای خریداران فراهم میکند.
خرید ورق گرم CK75 نیاز به دقت و آگاهی دارد. در این بخش، نکات کلیدی خرید موفق را بررسی میکنیم.
قبل از هرچیز، باید مشخصات دقیق مورد نیاز را تعیین کنید:
اطلاعات ضروری برای سفارش:
ملاکهای انتخاب تأمینکننده مناسب:
سابقه و اعتبار:
تنوع محصولات:
خدمات فنی:
شرایط تجاری:
خدمات پس از فروش:
گواهینامه کیفیت (Mill Test Certificate) مهمترین مدرک برای اطمینان از مطابقت محصول با مشخصات سفارش است. یک گواهینامه معتبر باید شامل موارد زیر باشد:
توصیه مهم: هرگز ورق گرم CK75 بدون گواهینامه کیفیت معتبر خریداری نکنید. عدم تطابق ترکیب شیمیایی یا خواص مکانیکی میتواند منجر به شکست قطعه و خسارات جبرانناپذیر شود.
هنگام تحویل ورق گرم CK75، موارد زیر را بررسی کنید:
برای پروژههای حساس، انجام آزمونهای تأییدی توصیه میشود:
نگهداری صحیح ورق گرم CK75 برای حفظ کیفیت تا زمان مصرف بسیار مهم است.
با رعایت شرایط مناسب انبارداری، ورق گرم CK75 تا ۶ تا ۱۲ ماه بدون تغییر قابلتوجه در خواص قابل نگهداری است. البته سطح ورق ممکن است پوسته اکسیدی خفیفی پیدا کند که معمولاً بر خواص مکانیکی تأثیری ندارد و قبل از مصرف قابل حذف است.
شناخت استانداردهای مرتبط برای تضمین کیفیت و تطابق محصول با نیازهای پروژه ضروری است.
| استاندارد | شماره | عنوان |
|---|---|---|
| DIN EN 10083-1 | 1.1248 | فولادهای کربنی و آلیاژی برای کوئنچ و تمپر |
| DIN EN 10132-4 | – | نوارهای فولادی سردنورد برای عملیات حرارتی – فولادهای فنر |
| DIN EN 10089 | – | فولادهای فنری عملیاتحرارتیپذیر |
| ASTM A682/A682M | – | فولادهای نواری کربن بالا با ضخامت یکنواخت |
| ASTM A1011/A1011M | – | ورق و نوار فولادی نورد گرم |
| JIS G 4401 | – | فولادهای ابزار کربنی |
| JIS G 3311 | – | نوارهای فولادی کربنی سرد نورد شده |
| آزمون | استاندارد | توضیح |
|---|---|---|
| آزمون کشش | EN ISO 6892-1 | تعیین استحکام کششی، تنش تسلیم، ازدیاد طول |
| آزمون سختی برینل | EN ISO 6506-1 | سختیسنجی با گلوله |
| آزمون سختی راکول | EN ISO 6508-1 | سختیسنجی در مقیاس HRC |
| آزمون ضربه شارپی | EN ISO 148-1 | تعیین انرژی ضربه |
| آنالیز شیمیایی | EN ISO 10025 | تعیین ترکیب شیمیایی |
| آزمون متالوگرافی | ASTM E112 | تعیین اندازه دانه |
تلرانس ضخامت ورق گرم CK75 مطابق استاندارد EN 10051:
| ضخامت اسمی (mm) | عرض ≤ 1200mm | عرض > 1200mm |
|---|---|---|
| 2.00 – 2.49 | ± 0.17 mm | ± 0.19 mm |
| 2.50 – 2.99 | ± 0.18 mm | ± 0.20 mm |
| 3.00 – 3.99 | ± 0.20 mm | ± 0.22 mm |
| 4.00 – 4.99 | ± 0.22 mm | ± 0.25 mm |
| 5.00 – 5.99 | ± 0.25 mm | ± 0.28 mm |
| 6.00 – 7.99 | ± 0.30 mm | ± 0.35 mm |
| 8.00 – 9.99 | ± 0.35 mm | ± 0.40 mm |
| 10.00 – 12.49 | ± 0.40 mm | ± 0.45 mm |
| 12.50 – 15.99 | ± 0.45 mm | ± 0.50 mm |
بازار ورق گرم CK75 در ایران عمدتاً وابسته به واردات است. دلیل اصلی این امر، تخصصی بودن این گرید و حجم نسبتاً محدود تقاضای داخلی در مقایسه با فولادهای کمکربن ساختمانی است.
مبادی اصلی واردات:
انتخاب تأمینکننده مناسب برای ورق گرم CK75 در بازار ایران، بهدلیل تخصصی بودن محصول، اهمیت ویژهای دارد:
در میان تأمینکنندگان فعال در بازار فولاد ایران، آهن نوا با سالها تجربه در تأمین و توزیع انواع محصولات فولادی، از جمله فولادهای تخصصی و کربن بالا، جایگاه ویژهای دارد. این مجموعه با بهرهگیری از شبکه تأمین گسترده و تیم فنی مجرب، خدمات زیر را ارائه میدهد:
برای دریافت مشاوره تخصصی و استعلام قیمت ورق گرم CK75، با کارشناسان آهن نوا تماس بگیرید.
همانطور که اشاره شد، جوشکاری CK75 بهدلیل کربن بالا بسیار چالشبرانگیز است. معادل کربن (Carbon Equivalent) این فولاد بسیار بالاست:
فرمول محاسبه معادل کربن (IIW):
CE = C + Mn/6 + (Cr+Mo+V)/5 + (Ni+Cu)/15
برای CK75: CE ≈ 0.75 + 0.75/6 ≈ 0.875
مقادیر بالای 0.45% معادل کربن، نشاندهنده جوشپذیری بسیار محدود است. در صورت ضرورت جوشکاری:
هشدار: جوشکاری CK75 باید فقط توسط جوشکاران با تجربه و با رعایت دقیق دستورالعملها انجام شود. عدم رعایت پیشگرم و پسگرم، منجر به ترک سرد و شکست جوش خواهد شد.
ماشینکاری CK75 بسته به وضعیت عملیات حرارتی متفاوت است:
توصیههای ماشینکاری:
خمکاری ورق CK75 نیاز به رعایت نکات خاصی دارد:
حداقل شعاع خم (در حالت آنیلشده):
| ضخامت ورق (mm) | حداقل شعاع خم داخلی | نسبت R/t |
|---|---|---|
| 1.5 – 2.0 | 4t | 4 |
| 2.0 – 3.0 | 5t | 5 |
| 3.0 – 5.0 | 6t | 6 |
| 5.0 – 8.0 | 8t | 8 |
| > 8.0 | نیاز به آزمون | – |
t = ضخامت ورق
نکات مهم خمکاری:
اگرچه ورق معمولاً فورج نمیشود، اما قطعات برشخورده از ورق CK75 ممکن است تحت فرآیند فورج قرار گیرند:
| عیب | علت | روش تشخیص | تأثیر |
|---|---|---|---|
| ترک سطحی | نورد نامناسب، خنککاری سریع | بازرسی چشمی، PT | رد محصول |
| لایهلایه شدن (Delamination) | ناخالصیهای غیرفلزی | اولتراسونیک (UT) | رد محصول |
| نایکنواختی ضخامت | تنظیم نادرست غلتکها | اندازهگیری | بسته به میزان |
| اکسیداسیون شدید | انبارداری نامناسب | بازرسی چشمی | قابل اصلاح |
| ناهمگنی ترکیب شیمیایی | مشکل در فرآیند ذوب | آنالیز شیمیایی | رد محصول |
| دکربوره شدن سطح | حرارتدهی نادرست | متالوگرافی | بسته به عمق |
دکربوره شدن یکی از مهمترین عیوبی است که باید در ورق گرم CK75 کنترل شود. در فرآیند نورد گرم و عملیات حرارتی، کربن سطحی ورق ممکن است با اکسیژن ترکیب شده و از دست برود. این پدیده باعث میشود:
حداکثر عمق دکربوره مجاز مطابق استانداردهای مختلف:
هنگام خرید ورق گرم CK75 برای کاربردهای حساس (فنر، تیغه)، حتماً عمق دکربوره را در مشخصات سفارش قید کنید و گواهینامه را از این نظر بررسی نمایید.
از آنجا که CK75 فولاد کربنی ساده و فاقد مقاومت خوردگی ذاتی است، در بسیاری از کاربردها نیاز به پوششدهی سطحی دارد.
برای نگهداری کوتاهمدت، استفاده از روغنهای محافظ رایجترین روش است:
هنگام ارزیابی قیمت ورق گرم CK75، فقط به قیمت خرید نگاه نکنید. هزینه کل شامل موارد زیر است:
فرض کنید برای تولید ۱۰۰۰ عدد فنر تخت، به ورق گرم CK75 با ضخامت ۵ میلیمتر نیاز دارید:
| ردیف | شرح هزینه | مقدار تقریبی |
|---|---|---|
| ۱ | قیمت خرید ورق (وابسته به بازار) | X ریال/کیلوگرم |
| ۲ | وزن مورد نیاز (با احتساب ۱۵% پرت) | ۲۳۰۰ کیلوگرم |
| ۳ | هزینه حملونقل | ۳ تا ۵% قیمت ورق |
| ۴ | هزینه برش (لیزر/پلاسما) | ۵ تا ۱۰% قیمت ورق |
| ۵ | هزینه عملیات حرارتی | ۸ تا ۱۵% قیمت ورق |
| ۶ | هزینه کل تقریبی | ۱.۲ تا ۱.۳ برابر قیمت خام |
برای محاسبه دقیق هزینه پروژه خود با ورق گرم CK75، میتوانید از خدمات مشاورهای آهن نوا بهرهمند شوید. کارشناسان این مجموعه با در نظر گرفتن تمام عوامل، بهینهترین راهکار تأمین را پیشنهاد میدهند.
برای اطمینان از خرید صحیح، از چکلیست زیر استفاده کنید:
ورق گرم CK75 یک ورق فولادی کربنی غیرآلیاژی با حدود ۰.۷۰ تا ۰.۸۰ درصد کربن است که از طریق فرآیند نورد گرم تولید میشود. این فولاد مطابق استاندارد DIN (شماره مواد 1.1248) طبقهبندی شده و بهدلیل سختیپذیری بالا و استحکام عالی، در صنایع مختلف مانند فنرسازی، تیغهسازی و خودروسازی کاربرد فراوان دارد.
قیمت ورق گرم CK75 به عوامل متعددی از جمله ضخامت، عرض، مبدأ تولید، حجم سفارش، وضعیت عملیات حرارتی و نوسانات بازار جهانی فولاد بستگی دارد. برای دریافت قیمت روز و دقیق، بهتر است با تأمینکنندگان معتبر مانند آهن نوا تماس بگیرید و استعلام قیمت بهروز دریافت کنید.
تفاوت اصلی در میزان ناخالصیها (فسفر و گوگرد) است. در CK75 (K = Kohlenstoff = کربن کنترلشده)، حداکثر فسفر و گوگرد هر کدام ۰.۰۲۵ درصد است، در حالی که در C75 معمولی این مقادیر میتواند تا ۰.۰۴۵ درصد برسد. CK75 خواص مکانیکی یکنواختتر و قابل اطمینانتری دارد.
جوشکاری CK75 بهدلیل کربن بالا (۰.۷۵%) بسیار دشوار و محدود است. معادل کربن بالای این فولاد خطر ترک سرد را افزایش میدهد. در صورت ضرورت، باید از پیشگرم ۳۰۰-۴۰۰ درجه، الکترودهای کمهیدروژن و پسگرم استفاده شود. توصیه میشود تا حد امکان از جوشکاری این فولاد اجتناب کنید.
مهمترین کاربردهای ورق گرم CK75 عبارتند از: تولید فنرهای تخت و فنرهای صنعتی، تیغههای اره و ابزار برشی، تیغههای کشاورزی (گاوآهن، دیسک)، تسمههای فولادی بستهبندی، دیسک کلاچ خودرو، توری سرند معدنی و قطعاتی که نیاز به سختی و مقاومت سایشی بالا دارند.
معادل آمریکایی (AISI/SAE) فولاد CK75، گرید 1075 است. همچنین در استاندارد ژاپنی JIS به نام S75C و در استاندارد اروپایی EN به نام C75S یا C75E شناخته میشود.
حداکثر سختی ورق CK75 پس از عملیات کوئنچ (سختکاری) در روغن یا آب، حدود ۶۰ تا ۶۴ HRC (راکول C) است. البته استفاده از فولاد در حالت کوئنچشده بدون تمپر توصیه نمیشود. پس از تمپر، سختی کاربردی معمولاً بین ۴۲ تا ۶۲ HRC (بسته به دمای تمپر) خواهد بود.
بله. CK75 یک فولاد کربنی ساده بدون عناصر آلیاژی ضدزنگ (مانند کروم ≥۱۰.۵%) است و در محیطهای مرطوب بهسرعت زنگ میزند. برای جلوگیری از خوردگی، باید از پوششهای محافظ (روغن، رنگ، آبکاری) استفاده شود یا در محیط خشک نگهداری گردد.
ورق گرم CK75 در دمای بالا (بیش از ۹۰۰ درجه) نورد شده، سطح پوستهدار دارد و تلرانس ابعادی بیشتری نسبت به ورق سرد دارد. ورق سرد CK75 پس از نورد گرم، مجدداً در دمای محیط نورد شده و سطح صافتر و دقت ابعادی بالاتری دارد. ورق گرم معمولاً ارزانتر و در ضخامتهای بالاتر موجود است.
برای کاربرد فنرسازی، معمولاً عملیات حرارتی زیر توصیه میشود:
حداقل شعاع خم داخلی برای ورق گرم CK75 آنیلشده، معمولاً ۴ تا ۸ برابر ضخامت ورق است (بسته به ضخامت). خم باید ترجیحاً عمود بر جهت نورد باشد. برای ضخامتهای بالا، خمکاری گرم توصیه میشود.
بهترین روش تأیید اصالت: